Opowieści o świętych – Carey Wallace

„Opowieści o świętych” wydane nakładem wydawnictwa Nowa Baśń to zbiór krótkich tekstów kierowanych do dzieci, przybliżających sylwetki i żywoty świętych katolickich. Wybór postaci przedstawiony w książce stanowi bogaty przekrój sylwetek świętych począwszy od pierwszych chrześcijan, aż po czasy nam bliskie, kończąc na świętej Matce Teresie z Kalkuty.

Książka jest dużego formatu, estetyczna, przyjemnie ilustrowana. Przy każdym tekście, obok ilustracji, umieszczono również krótką notę z informacjami o latach życia opisywanego świętego, miejscu urodzenia, atrybutach oraz o zakresie patronatu. Na końcu książki natomiast znajduje się mapa oraz informacje o starożytnych miastach i państwach, których umiejscowienie współcześnie, zwłaszcza dla małoletniego czytelnika, może stanowić trudność.

Teksty zaskakują. Obawiałam się pewnej infantylności graniczącej ze śmiesznością, tymczasem mamy tutaj do czynienia z opowieściami, co prawda nieco uproszczonymi, ale chwytającymi istotę tematu. Nie są to nudne peany ku czci, nie odbierają świętym człowieczeństwa i nie uwznioślają ich na siłę. Pokazują ich jako ludzi wierzących, którym mistyka nie jest obca, jednak wciąż jako istoty niedoskonałe, borykające się z własnymi wadami i trudnościami.

Język opowieści i sposób prowadzenia narracji jest zbliżony do języka baśni i legend. I, choć może wydaje się to dość dziwne przy opisywaniu realnych postaci, ten język sprawdza się tutaj świetnie. Opowieści o świętych, podobnie jak baśnie, nie stronią od pewnej grozy, dramatyzmu. Nawiasem mówiąc, w żywotach najstarszych świętych ubogość źródeł często skłania do pewnej mitologizacji postaci, więc i tu mamy pewne uzasadnienie podobieństwa.

Opowieści są dostosowane do percepcji młodego czytelnika, acz doświadczenia świętych obfitują w trudne doświadczenia, z męczeństwem włącznie. Tych wątków – i słusznie – nie unikano. Są oczywiście takie postaci jak święty Tomasz z Akwinu czy święta Hildegarda z Bingen, którym zaoszczędzone zostało dramatyczne męczeństwo. Jednak losy choćby Perpetuy i Felicyty same w sobie są niezwykle dramatyczne, a sedno świętości tkwi właśnie w ich straszliwej śmierci – i tutaj nawet łagodne przedstawienie historii nie może uniknąć trudnych treści. Jednak jeśli dziecię jest w stanie znieść brutalność baśni braci Grimm, spokojnie może sięgnąć po te teksty.

„Opowieści o świętych” są dziełem urokliwym i – w mojej ocenie – potrzebnym. Żywoty świętych są równie ciekawe co baśnie, pełne doświadczeń wykraczających poza materialne pojmowanie rzeczywistości, ale osadzone realnie w tej rzeczywistości. W tej książce opisano je w sposób unikatowy, acz dość prosty – bez przesadnego słodzenia, ale i bez epatowania brutalnym naturalizmem. Pięknie opracowane i opowiedziane. Wartościowa pozycja.

Iwona Ladzińska